Visa i Mastercard obsługują większość płatności kartowych w Europie i biorą za to opłaty, których nie kontrolujemy. Europa ma już odpowiedź: Wero, SEPA Instant i cyfrowe euro. Oto skala zjawiska.
W strefie euro Visa i Mastercard obsługują niemal połowę wartości i większość liczby płatności kartowych. W 13 z 21 państw strefy euro karty chodzą wyłącznie na międzynarodowych schematach, bo kraje te nie mają własnego systemu.
Regulacja IFR z 2015 r. ograniczyła interchange do 0,2 proc. (debet) i 0,3 proc. (kredyt). Ale opłaty scheme & processing, które trafiają do samych sieci, nie są objęte limitem i systematycznie rosną, kasując efekt regulacji. Dziś jest ich ponad 800 różnych rodzajów.
Europejski Bank Centralny mówi o płatnościach jak o infrastrukturze strategicznej, na równi z energią i obronnością. Bo jeśli codzienne transakcje setek milionów Europejczyków przechodzą przez dwie firmy z USA, to one, a nie Europa, trzymają rękę na przełączniku.
"Jeśli tracimy kontrolę nad naszym pieniądzem, tracimy kontrolę nad losem gospodarczym. I oddajemy kluczowy atrybut suwerenności."
Europejski Bank Centralny, 2026Europa nie zaczyna od zera. Instytucje i banki zbudowały fundament, na którym powstaje realna alternatywa dla amerykańskiego duopolu.
Portfel European Payments Initiative (16 banków), oparty na przelewie natychmiastowym SEPA. Bez opłaty scheme.
Przelewy natychmiastowe w sekundy, rozliczane w pieniądzu banku centralnego przez infrastrukturę EBC.
Pieniądz banku centralnego w formie cyfrowej. EBC traktuje jego wprowadzenie jako pilne dla suwerenności Europy.
Płatności to infrastruktura krytyczna. Zależność od dwóch firm z USA to ryzyko geopolityczne, nie tylko koszt.
IFR ograniczyło interchange, ale opłaty scheme rosną bez limitu. Europejska szyna płatnicza omija ten problem u źródła.
Kto obsługuje transakcje, ten widzi dane. Własny system trzyma je w Europie, pod RODO i prawem UE.
Otwarty standard płatności natychmiastowych to pole dla europejskich fintechów zamiast renty płaconej duopolowi.
Kwoty pochodzą z różnych opracowań o różnych definicjach (opłaty scheme, akceptacja kart zagranicznych, nadpłata vs limity IFR), dlatego pokazane osobno, nie jako jedna suma. Wolumen i udziały wg EBC za pośrednictwem Euronews. Wartości scheme fees szacunkowe ze względu na niejawność stawek sieci.
Wero, SEPA Instant i cyfrowe euro to nie ideologia, tylko infrastruktura, która już działa. Każda płatność przesunięta z Visa i Mastercard na europejski system to mniej renty za granicę i więcej kontroli w Europie.